القاضي سعيد القمي
34
اسرار العبادات و حقيقة الصلوة ( فارسى )
يقصدون حالا مخصوصا معه سبحانه وآخرون لما رأوا أنفسهم بعيدة عن اللّه تعالى بحسب مرتبتهم اعتقدوا انه لا تخلص رؤيتهم عن روية الغير في حضوره فهؤلاء قصدهم القربة والتخلص عن البعد والفرقة وفي مصباح الشريعة قال الصادق عليه السلام صاحب النية الصادقة صاحب القلب السليم لان بسلامة القلب من هواجس المذكورات تخلص النية للّه في الأمور كلها قال الله تعالى يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ وقال النبي صلى الله عليه وآله « 1 » نية المؤمن خير من عمله وقال صلى اللّه عليه وآله انما الأعمال بالنيات ولكل
--> ( 1 ) نية المؤمن خير من عمله ونية الكافر شر من عمله وكل عامل يعمل على نيته فيض ره در بيان اين حديث فرمايد از آنجا كه مؤمن را همت بلند است وفطرت نيكو پيوسته در نظر دارد وفكر مىكند كه كارهاى نيك بسيار كند وپندارد كه توفيق يابد وانجام دهد ولى وقت اجازهء انجام همه آنها را نمىدهد وخداوندش به مقتضاى حسن نيت ثواب مىدهد ودر موقع حساب دانسته شود ثوابهائى كه بر نيت مؤمن مترتب بوده است بمراتب بيشتر از ثوابهائى است كه بأصل عمل أو داده شده . وديگر اينكه مؤمن دوست دارد كه كار را براي خدا انجام دهد ودستور دين را بطور كامل اجرا كند وبر وفق ايمان اخلاص را كار بندد ودر مقابل عمل موافق نيفتد وفرآهم نشود چه هواي نفس وميل شخصي آن خلوص را در وى نگذارد جاى سخن نيست كه نيت مؤمن از عمل أو بهتر است وپاكيزهتر وسپس فرموده است : برخى در جواب روايتي از حضرت محمد بن علي الباقر عليهما السلام آوردهاند كه در مقام بيان اين حديث فرمودهاند چون مؤمن پندارهاى بسيار وكارهاى نيك در نظر مىگيرد ولى تقدير موافق تدبير نيست اى كه در روى زمينى همه وقت آن تو نيست ديگران در شكم مادر وپشت پدرند ازاينرو نيت نكوكارى در مؤمن زياد ووقت كار كم است وبحسن نيت پاداش مىگيرد از آن روى فرمودند مجرد نيت مؤمن از عمل أو بهترست وهمچنين است كافر نظر به اينكه سوءنيت دارد به درجهاى كه وقت براي انجام همه آنها نيست پس مجرد نيت كافر از عمل أو بدتر خواهد بود واين موافق بيان أول است كه از فيض مرحوم نقل كرديم . ودر موافقت بيان دوم از حضرت صادق رسيده است كه چون خلوص مهمترين شرط عمل است وهر قدر عمل بر وفق دلخواه مؤمن انجام گيرد وباخلاص آذين يابد چون نيت